صاعد الأندلسي
121
التعريف بطبقات الأمم
عنى به جوزهر القمر خاصّة وهذا الّذى يثبت حسابه في التقويم . « 1 » 5 . پنجمين مورد از اشكالهاى موجود در چاپ بوعلوان از كتاب التعريف بطبقات الأمم ، مجموعهء اشتباههاى وىاند ، كه از عدم شناخت وى نسبت به تاريخ علوم واز ناآشنايى أو با نام كتابها وسرگذشتنامهها واعلام تاريخي ودانشمندان ورجال علم ونيز از عدم آشنايى وى با فرهنگ اسلامى منشأ گرفته است ودر اين مورد به خصوص اشتباههاى وى بىشمارند ، در اينجا فقط به ذكر كمي از آنها بسنده مىكنيم : الف - تحريف نامهاى كتابها 1 . نام كتاب كليله ودمنه را كه در همهء نسخهها به همين ترتيب آمده وبسيار هم مشهور است ، وى به شكل كتاب دمنه وكليله آورده است « 2 » ؛ 2 . نام كتاب شرح الثمرة تأليف أحمد بن يوسف را كه در نسخهها وجود دارد ، وى بىدليل كلّا از متن انداخته است . « 3 » 3 . نام كتاب السموم از تأليفات إسحاق بن عمران را نيز برخلاف وجود آن در نسخههايى بىجهت از متن حذف كرده است . « 4 » 4 . همچنين وى ، نام كتاب المفروضات أقليدس را كه در همهء نسخ نيز به همين شكل آمده وحتّى خود بوعلوان هم برخى از آنها را در پاورقى ذكر كرده ، بىدليل به شكل مغلوط وبىمعنى المعروضات درآورده است . « 5 » 5 . أو همچنين در گزينش نام كتابي هندى در موسيقى كه در بيشتر نسخهها به صورت النافر با « نون » آمده وصحيح بهنظر مىرسد ، آن را به شكل اليافر با حرف « ياء » آورده ، درحالىكه از دو لحاظ ترجيح با شكل نخست است : يكى وجود النافر در بيشتر نسخهها وديگر اينكه در عربى اندلسى همين واژه وجود دارد وبه شكل « النفير » به معناى سازى بادي از قبيل : شيپور ، است وبه علاوة از زبان عربى مسلمانان اسپانيا به
--> ( 1 ) . خوارزمي ، همانجا . ( 2 ) . ص 57 . ( 3 ) . ص 146 . ( 4 ) . ص 153 . ( 5 ) . ص 86 .